Warto wiedzieć

26 października 2018

Nastolatka u ginekologa

Ukruszony ząb – jak mu pomóc?


Uprawiasz sport? A może żyjesz w ciągłym stresie i odruchowo zaciskasz szczęki? Szczególnie latem do Przychodni Biodent zgłasza się sporo pacjentów skarżących się na ukruszony ząb. Czy taki złamany ząb można uratować? Jak zapobiegać kruchości zębów?

Ukruszenie zęba to nic innego jak uraz mechaniczny spowodowany oddziaływaniem czynników zewnętrznych (choć czynniki wewnętrzne mogą mieć istotny wpływ na rozległość i częstotliwość urazów). Wiosną i latem jesteśmy szczególnie narażeni na takie urazy. Uprawiamy chętniej sporty, zwłaszcza na świeżym powietrzu, jemy więcej świeżych owoców, pracujemy w ogrodzie, wyjeżdżamy w długie trasy, które w rejonach turystycznych są znacznie bardziej zatłoczone niż zwykle. Chwila nieuwagi, uderzenie w ząb, odruchowe mocniejsze napięcie mięśni okalających żuchwę i szczękę… Ząb pęka, kruszy się lub łamie.

Ukruszony ząb – przyczyny

Wśród przyczyn powodujących ukruszenie zęba zdecydowanie prym wiodą różnego rodzaju uderzenia i naciski powodujące duże naprężenia. Wypadki komunikacyjne, upadki, uderzenia o twarde przedmioty czy niefrasobliwe otwieranie zębami butelek albo rozgryzanie łupin orzechów to najczęstsi winowajcy złamanych zębów.

Drugim w kolejności powodem jest bruksizm, czyli nawykowe zaciskanie szczęk i zgrzytanie zębami wywołane przewlekłym stresem. Siła, jaka wówczas oddziałuje na nasze zęby, jest około 10 razy większa niż siły oddziałujące podczas normalnego gryzienia i żucia. Szkliwo ściera się lub pęka. Jeśli mamy szkliwo ukształtowane nierówno, te najbardziej wystające fragmenty po prostu zostają z czasem zmiażdżone.

Należy także pamiętać, że kruchości zębów sprzyja próchnica. Tkanka atakowana przez streptokoki jest niczym zmurszały strop dachu, który może zapaść się pod naciskiem byle gałęzi.

Szkliwo uszkadza też nadmiar kwasów w naszej diecie. Szczególnie latem i jesienią kuszą nas świeże truskawki, porzeczki czy jabłka, chętniej sięgamy także po napoje gazowane i wody smakowe. Z owoców nie należy rezygnować, jednak warto pamiętać, by po ich zjedzeniu przepłukać usta czystą wodą.

Podobny efekt jak nadmiar kwasów w jamie ustnej wywołuje nadmierne stężenie środków wybielających. Nieprofesjonalne zabiegi wybielania wykonywane poza gabinetem stomatologicznym, przeprowadzane przy użyciu produktów o wysokim stężeniu substancji aktywnej mogą prowadzić do odwapnienia szkliwa i zębiny. Równie destrukcyjne (choć mechanizm uszkodzenia jest inny) jest noszenie kolczyka w języku. Stale obijający się o zęby metal powoduje ich kruszenie i sprzyja rozwojowi próchnicy.     

Czasem zdarza się, że pacjenci przerywają leczenie endodontyczne (kanałowe). Puste kanały, bez wkładów z włókna szklanego, znacznie osłabiają strukturę zęba. Wystarczy wówczas niewielki nacisk, by cały ząb zaczął pękać. W dodatku dość głęboko.  

Złamany ząb – jak leczyć?

Przede wszystkim jak najszybciej. Nacisk zębów przeciwstawnych oraz zębów otaczających sprawia, że uraz może się pogłębić wraz z każdym ugryzieniem pokarmu czy zaciśnięciem szczęki. Pamiętaj, że zęby w szczęce i żuchwie pracują, podobnie jak pracuje dom, który mimo solidnych fundamentów podlega siłom naprężeń wywoływanych przez ruch podłoża będący wynikiem np. szkód górniczych. W efekcie drobna rysa może przekształcić się w głębokie pęknięcie. Jeśli w wyniku złamania została odsłonięta miazga, bakterie będą mogły swobodnie w nią wniknąć i niszczyć tkankę. Taki ząb jest też bardziej wrażliwy na działanie wysokich i niskich temperatur. Dodatkowo ukruszony fragment korony będzie drażnił policzek lub język.    

Kuszą cię domowe sposoby na „naprawę” ukruszonego zęba? Zapomnij o tym jeszcze szybciej, niż pomyślałeś! Żaden z pomysłów z internetowego forum nie zastąpi wizyty u dentysty. Wręcz przeciwnie, może zaszkodzić tak, że konieczne będzie usunięcie wszystkiego, co ze złamanego zęba zostało.

W zależności od stopnia i umiejscowienia uszkodzenia stomatolog opracuje optymalny plan leczenia.

Przy drobnych rysach wystarczy szybka korekta. Przy ukruszeniu fragmentu szkliwa leczenie często polega na założeniu wypełnienia kompozytowego lub nałożeniu licówki. Jeśli uszkodzenie sięga głębiej, do zębiny – konieczne będzie leczenie protetyczne. Natomiast w przypadku najbardziej inwazyjnego urazu obejmującego także unerwioną i ukrwioną miazgę stomatolog zaproponuje najpierw leczenie kanałowe. Tylko tak będziemy mieć pewność, że w kanale zęba nie pozostały żadne bakterie.     

Jeżeli twój ząb złamał się poniżej linii dziąsła, niezbędne będzie wykonanie zdjęcia RTG. Na jego podstawie dentysta podejmie decyzję o ewentualnym usunięciu korzenia. W przypadku gdy korzeń jest zdrowy, może posłużyć jako fundament do odbudowy korony. Jeśli jednak uległ uszkodzeniu, konieczne jest jego usunięcie. Pamiętaj, że nigdy nie wolno zostawiać  zainfekowanego korzenia!

Czy ukruszeniu zębów można zapobiec?

Ukruszeniom zębów można do pewnego stopnia zapobiec. Dzięki diecie bogatej w wapń i fosfor (np. żółte sery) oraz witaminy A, C i D wzmocnisz swoje zęby i zmniejszysz ich podatność na urazy mechaniczne.

Regularne przeglądy stomatologiczne pozwolą wyeliminować ryzyko próchnicy. Jeśli  przyczyną ukruszeń jest bruksizm, porozmawiaj ze swoim dentystą o specjalnych szynach relaksacyjnych. W Przychodni Biodent w Siemianowicach Śląskich stosujemy różne rodzaje nakładek na zęby, pomagające chronić je przed skutkami nawykowego zaciskania mięśni szczęk. Warto także pomyśleć o konsultacji u psychologa, by nauczyć się efektywnego radzenia sobie ze stresem. 

Niestety, część z nas kruchość zębów odziedziczyła po przodkach. W takiej sytuacji dentysta może pomóc, lakując bruzdy czy przeprowadzając zabieg fluoryzacji. W połączeniu z dietą sprzyjającą mineralizacji zębów można uzyskać dobre efekty.

 

Dokładamy wszelkich starań, by publikowane na naszej stronie internetowej materiały informacyjne były zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Stanowią one jednak tylko i wyłącznie ogólny materiał informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić konsultacji u lekarza.

Ukruszony ząb – jak mu pomóc?


Uprawiasz sport? A może żyjesz w ciągłym stresie i odruchowo zaciskasz szczęki? Szczególnie latem do Przychodni Biodent zgłasza się sporo pacjentów skarżących się na ukruszony ząb. Czy taki złamany ząb można uratować? Jak zapobiegać kruchości zębów?

Ukruszenie zęba to nic innego jak uraz mechaniczny spowodowany oddziaływaniem czynników zewnętrznych (choć czynniki wewnętrzne mogą mieć istotny wpływ na rozległość i częstotliwość urazów). Wiosną i latem jesteśmy szczególnie narażeni na takie urazy. Uprawiamy chętniej sporty, zwłaszcza na świeżym powietrzu, jemy więcej świeżych owoców, pracujemy w ogrodzie, wyjeżdżamy w długie trasy, które w rejonach turystycznych są znacznie bardziej zatłoczone niż zwykle. Chwila nieuwagi, uderzenie w ząb, odruchowe mocniejsze napięcie mięśni okalających żuchwę i szczękę… Ząb pęka, kruszy się lub łamie.

Ukruszony ząb – przyczyny

Wśród przyczyn powodujących ukruszenie zęba zdecydowanie prym wiodą różnego rodzaju uderzenia i naciski powodujące duże naprężenia. Wypadki komunikacyjne, upadki, uderzenia o twarde przedmioty czy niefrasobliwe otwieranie zębami butelek albo rozgryzanie łupin orzechów to najczęstsi winowajcy złamanych zębów.

Drugim w kolejności powodem jest bruksizm, czyli nawykowe zaciskanie szczęk i zgrzytanie zębami wywołane przewlekłym stresem. Siła, jaka wówczas oddziałuje na nasze zęby, jest około 10 razy większa niż siły oddziałujące podczas normalnego gryzienia i żucia. Szkliwo ściera się lub pęka. Jeśli mamy szkliwo ukształtowane nierówno, te najbardziej wystające fragmenty po prostu zostają z czasem zmiażdżone.

Należy także pamiętać, że kruchości zębów sprzyja próchnica. Tkanka atakowana przez streptokoki jest niczym zmurszały strop dachu, który może zapaść się pod naciskiem byle gałęzi.

Szkliwo uszkadza też nadmiar kwasów w naszej diecie. Szczególnie latem i jesienią kuszą nas świeże truskawki, porzeczki czy jabłka, chętniej sięgamy także po napoje gazowane i wody smakowe. Z owoców nie należy rezygnować, jednak warto pamiętać, by po ich zjedzeniu przepłukać usta czystą wodą.

Podobny efekt jak nadmiar kwasów w jamie ustnej wywołuje nadmierne stężenie środków wybielających. Nieprofesjonalne zabiegi wybielania wykonywane poza gabinetem stomatologicznym, przeprowadzane przy użyciu produktów o wysokim stężeniu substancji aktywnej mogą prowadzić do odwapnienia szkliwa i zębiny. Równie destrukcyjne (choć mechanizm uszkodzenia jest inny) jest noszenie kolczyka w języku. Stale obijający się o zęby metal powoduje ich kruszenie i sprzyja rozwojowi próchnicy.     

Czasem zdarza się, że pacjenci przerywają leczenie endodontyczne (kanałowe). Puste kanały, bez wkładów z włókna szklanego, znacznie osłabiają strukturę zęba. Wystarczy wówczas niewielki nacisk, by cały ząb zaczął pękać. W dodatku dość głęboko.  

Złamany ząb – jak leczyć?

Przede wszystkim jak najszybciej. Nacisk zębów przeciwstawnych oraz zębów otaczających sprawia, że uraz może się pogłębić wraz z każdym ugryzieniem pokarmu czy zaciśnięciem szczęki. Pamiętaj, że zęby w szczęce i żuchwie pracują, podobnie jak pracuje dom, który mimo solidnych fundamentów podlega siłom naprężeń wywoływanych przez ruch podłoża będący wynikiem np. szkód górniczych. W efekcie drobna rysa może przekształcić się w głębokie pęknięcie. Jeśli w wyniku złamania została odsłonięta miazga, bakterie będą mogły swobodnie w nią wniknąć i niszczyć tkankę. Taki ząb jest też bardziej wrażliwy na działanie wysokich i niskich temperatur. Dodatkowo ukruszony fragment korony będzie drażnił policzek lub język.    

Kuszą cię domowe sposoby na „naprawę” ukruszonego zęba? Zapomnij o tym jeszcze szybciej, niż pomyślałeś! Żaden z pomysłów z internetowego forum nie zastąpi wizyty u dentysty. Wręcz przeciwnie, może zaszkodzić tak, że konieczne będzie usunięcie wszystkiego, co ze złamanego zęba zostało.

W zależności od stopnia i umiejscowienia uszkodzenia stomatolog opracuje optymalny plan leczenia.

Przy drobnych rysach wystarczy szybka korekta. Przy ukruszeniu fragmentu szkliwa leczenie często polega na założeniu wypełnienia kompozytowego lub nałożeniu licówki. Jeśli uszkodzenie sięga głębiej, do zębiny – konieczne będzie leczenie protetyczne. Natomiast w przypadku najbardziej inwazyjnego urazu obejmującego także unerwioną i ukrwioną miazgę stomatolog zaproponuje najpierw leczenie kanałowe. Tylko tak będziemy mieć pewność, że w kanale zęba nie pozostały żadne bakterie.     

Jeżeli twój ząb złamał się poniżej linii dziąsła, niezbędne będzie wykonanie zdjęcia RTG. Na jego podstawie dentysta podejmie decyzję o ewentualnym usunięciu korzenia. W przypadku gdy korzeń jest zdrowy, może posłużyć jako fundament do odbudowy korony. Jeśli jednak uległ uszkodzeniu, konieczne jest jego usunięcie. Pamiętaj, że nigdy nie wolno zostawiać  zainfekowanego korzenia!

Czy ukruszeniu zębów można zapobiec?

Ukruszeniom zębów można do pewnego stopnia zapobiec. Dzięki diecie bogatej w wapń i fosfor (np. żółte sery) oraz witaminy A, C i D wzmocnisz swoje zęby i zmniejszysz ich podatność na urazy mechaniczne.

Regularne przeglądy stomatologiczne pozwolą wyeliminować ryzyko próchnicy. Jeśli  przyczyną ukruszeń jest bruksizm, porozmawiaj ze swoim dentystą o specjalnych szynach relaksacyjnych. W Przychodni Biodent w Siemianowicach Śląskich stosujemy różne rodzaje nakładek na zęby, pomagające chronić je przed skutkami nawykowego zaciskania mięśni szczęk. Warto także pomyśleć o konsultacji u psychologa, by nauczyć się efektywnego radzenia sobie ze stresem. 

Niestety, część z nas kruchość zębów odziedziczyła po przodkach. W takiej sytuacji dentysta może pomóc, lakując bruzdy czy przeprowadzając zabieg fluoryzacji. W połączeniu z dietą sprzyjającą mineralizacji zębów można uzyskać dobre efekty.

 

Dokładamy wszelkich starań, by publikowane na naszej stronie internetowej materiały informacyjne były zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Stanowią one jednak tylko i wyłącznie ogólny materiał informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić konsultacji u lekarza.